Καρκίνος Προστάτη

Μέγεθος Γραμματοσειράς:

Τί είναι ο καρκίνος του προστάτη;

Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου του προστάτη;

Ποιές είναι οι αιτίες δημιουργίας του καρκίνου του προστάτη;

Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του προστάτη;

Ποια είναι τα στάδια του καρκίνου του προστάτη;

Πώς μετρούμε τον βαθμό επιθετικότητας του καρκίνου του προστάτη;

Πώς γίνεται η διάγνωση του καρκίνου του προστάτη;

Μπορούμε να προβλέψουμε πριν από τη ριζική προστατεκτομή το μετεγχειρητικό στάδιο και τις πιθανότητες ίασης της νόσου;

Ποιές είναι οι μη χειρουργικές θεραπευτικές δυνατότητες;

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της εξωτερικής ακτινοβολίας και βραχυθεραπείας;

Ριζική Προστατεκτομή

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα τns ριζικής προστατεκτομής;

Η ριζική προστατεκτομή μπορεί να πραγματοποιηθεί ανοιχτά ή λαπαροσκοπικά

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής ριζικής προστατεκτομής;

Υπάρχουν Επιπλοκές;

Έχει περιορισμούς η λαπαροσκοπική ριζική προστατεκτομή;

Ποια θα είναι η μετεγχειρητική πορεία του ασθενή;

Ποια πρέπει να είναι η μετεγχειρητική παρακολούθηση;

Τι είναι η ρομποτικά υποβοηθούμενη χειρουργική;

Τι είναι το ρομποτικό σύστημα da Vinci®;

Πώς πραγματοποιείται η ρομποτικά υποβοηθούμενη λαπαροσκοπική ριζική προστατεκτομή;

 

Τί είναι ο καρκίνος του προστάτη;

Φυσιολογικά υπάρχει μια συνεχής διαδικασία ανανέωσης των παλαιών κυττάρων του οργανισμού με νέα. Ο καρκίνος δεν είναι τίποτε άλλο από μία διαταραχή της φυσιολογικής αυτής διαδικασίας, με αποτέλεσμα να παράγονται περισσότερα νέα κύτταρα, χωρίς να ολοκληρώνεται ο κύκλος ζωής των παλαιών κυττάρων. Οι κακοήθεις όγκοι που δημιουργούνται στον προστάτη, εξαιτίας αυτής της άτακτης αναπαραγωγής των κυττάρων, αποτελούν τον καρκίνο στον προστάτη, και το κύριο χαρακτηριστικό των καρκινικών κυττάρων είναι ότι μπορούν να δώσουν μεταστάσεις και σε άλλα όργανα. Ενδέχεται να έχει αναπτυχθεί μία μόνο εστία καρκίνου, αλλά συνήθως αναπτύσσειαι σε πολλές περιοχές του προστάτη ταυτόχρονα. Προσβάλλει συνήθως (σε ποσοστό υψηλότερο του 80%) την περιφερική ζώνη ίου προστάτη, από όπου, με τα αιμοφόρα ή λεμφοφόρα αγγεία, μπορεί να εξαπλωθεί.

Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου του προστάτη;

Ο καρκίνος στον προστάτη, όταν βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, ενδέχεται να μην προκαλέσει κανένα σύμπτωμα, κάνοντας την πορεία του ακόμα πιο ύπουλη. Καθώς η ασθένεια προχωρεί και το μέγεθος του όγκου αυξάνειαι, μπορεί να πιέζει την ουρήθρα και να εμποδίζει τη ροή των ούρων κατά την ούρηση. Εντούτοις, αυτά τα συμπτώμαια μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και σε καλοήθεις παθήσεις του προστάτη. Επίσης, ένα σύμπτωμα που ενδέχεται να συνδέεται με καρκίνο στον προστάτη είναι η παρουσία αίματος στο σπέρμα, ενώ, τέλος, εάν ο καρκίνος έχει κάνει μετάσταση στα κόκαλα, μπορεί να προκαλεί πόνο, συνήθως στην περιοχή της σπονδυλικής στήλης.

Ποιές είναι οι αιτίες δημιουργίας του καρκίνου του προστάτη;

Οι ακρίβεια αιτίες δημιουργίας του καρκίνου του προστάτη είναι άγνωσες. Παρόλα αυτά υπάρχουν ορισμένοι προδιαθεσικοί παραγοντες που σχετίζονται με την εμφάνιση της νόσου, οι οποίοι μπορεί να είναι:

Γενετικοί. Για παράδειγμα, αυξάνεται η πιθανότητα εμφάνισης τns νόσου εάν ο πατέρας ή ο παππούς είχαν παρουσιάσει καρκίνο του προστάτη.

Φυλετικοί. Για παράδειγμα, οι μαύροι σιην Αμερική νοσούν δύο φορές περισσότερο από καρκίνο του προστάτη σε σύγκριση με τους λευκούς σιην Αμερική.

Διατροφικοί. Για παράδειγμα, οι Ασιάτες στην Ασία που τρέφονται κυρίως με ψάρι, λαχανικά και σόγια, νοσούν από καρκίνο του προστάτη 5 φορές λιφότερο, σε σύγκριση με τoυς Ασιάτες που ζουν στις ΗΠΑ και η διαιροφή τους βασίζεται κυρίως σε κόκκινο κρέας.

Ηλικία. Με την πάροδο της ηλικίας αυξάνει και ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του προστάτη.

Χειρουργείο στείρωσης στον άνδρα (εκτομή σπερματικών πόρων). Αν και μερικές μελέτες δείχνουν όχι οι άνδρες που έχουν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στείρωσης βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο για ανάπτυξη καρκίνου του προστάτη, οι έρευνες σ' αυτό τον τομέα συνεχίζονται.

Υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης. Πιστεύεται ότι η τεστοστερόνη είναι το «καύσιμο» που προωθεί την εκδήλωση ενός ήδη υπάρχοντος καρκίνου του προστάτη και όχι την ανάπτυξη ενός νέου καρκίνου.

Γνωρίζοντας τους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη του καρκίνου του προστάτη, μπορούμε να γνωρίζουμε πότε θα πρέπει να ξεκινήσουμε την πρώιμη διάγνωσή του.

Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του προστάτη;

Ο καρκίνος του προστάτη είναι σήμερα σε όλες σχεδόν τις αναπχυγμένες δυτικές κοινωνίες η συνηθέστερη κακοήθη ασθένεια στον άνδρα και η δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στον άνδρα μετά από τον καρκίνο του πνεύμονα. Εμφανίζεται συνηθέστερα σε άιομα άνω των 60 ετών. Ετησίως, στην Ελλάδα νοσούν από καρκίνο του προστάτη 4.500 περίπου άνδρες, όμως η έγκαιρη διάγνωσή του αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες πλήρους ίασης. Φαίνεται σχεδόν αναπόφευκτο ότι, εάν κάποιος ζήσει πάρα πολλά χρόνια, θα αναπτύξει οπωσδήποτε καρκίνο του προστάτη. Αυό δεν σημαίνει όμως ότι όλοι οι άνδρες θα γνωρίζουν όχι έχουν καρκίνο του προστάτη και θα χρειάζονται οπωσδήποτε κάποια θεραπεία ή όχι θα πεθάνουν οπωσδήποτε από τη νόσο. Η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του προστάτη έχει σχεδόν διπλασιαστεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων 20 χρόνων, πιθανόν επειδή οι θάνατοι από καρδιακά νοσήματα έχουν ελαττωθεί τις τελευταίες δεκαετίες. Περισσότεροι άνδρες φτάνουν σε προχωρημένες ηλικίες, και μάλισχα στις δεκαετίες, όπου ο κίνδυνος εμφάνισης του καρκίνου του προστάτη είναι υψηλόχερος. Τα τελευταία χρόνια ακούγεχαι συχνά η λέξη «επιδημία» καρκίνου του προστάτη. Παρά την υπερβολή τns ορολογίας αυτής, η εξαιρετική αύξηση των νέων περιστατικών δικαιολογεί τον όρο επιδημία. Η πιθανότητα, δηλαδή, ένας στούς εφτά άνδρες να παρουσιάσει καρκίνο του προστάτη, ο οποίος μάλισχα αν δεν θεραπευτεί καθίσταται θανατηφόρος, είναι μία τρομακτική πραγμαχικότητα.

Ποια είναι τα στάδια του καρκίνου του προστάτη;

Το τοπικό στάδιο του όγκου χαρακτηρίζεται διεθνώς από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) με το γράμμα Τ (από την αγγλική λέξη "Tumor" που σημαίνει όγκος) και φέρει τις διαβαθμίσεις Τ1, Τ2, Τ3 και Τ4. Τ1-2 σημαίνει όχι ο καρκίνος βρίσκεται περιορισμένος μέσα στον προστάτη, χώρις να έχει διαπεράσει την προστατική κάψα, δηλαδή την εξωχερική κάλυψη του αδένα. Μία vόσος στο στάδιο Τ1 -2 μπορεί να θεραπευθεί τοπικά, στο επίπεδο του προστάτη, και μπορεί μακροπρόθεσμα να ιαθεί πλήρως (ιάσιμη θεραπεία). Τ3 σημαίνει ότι ο καρκίνος έχει διασπάσει την κάψα του προστάτη, αλλά δεν έχει διηθήσει γειτονικά όργανα. Μία vόσος στο σχάδιο Τ3 μπορεί να θεραπευθεί πλήρως, μόνο εάν δεν υπάρχουν μεταστάσεις και ο καρκίνος δεν είναι πολύ επιθετκός (δηλαδή είναι καλά διαφοροποιημένος). Εδώ απαιτείται συνήθως μία συμπληρωματική συστηματική θεραπεία με ορμόνες, η οποία μπορεί να συνδυαστεί με την καχάλληλη τοπική θεραπεία. Ακόμα και στην περίπτωση που η πλήρης ίαση είναι λίγο απίθανη, όπως στην περίπτωση ενός επιθετικού ή μεταστατικού στούς λεμφαδένες καρκίνου, μπορεί η παραπέρα εξέλιξη και εξάπλωση τns ασθένειας να καθυστερήσει για πάρα πολλά χρόνια, εξαρχώμενη κυρίως από το βαθμό διαφοροποιησεις του καρκίνου. Τ4 σημαίνει όχι ο καρκίνος έχει διηθήσει και γειτονικά όργανα, όπωςo η ουροδόχος κύστη, το ορθό κ.λπ. Μία vόσος στο στάδιο Τ4 δεν μπορεί να θεραπευθεί πλήρως και συνήθως προσπαθούμε να απαλύνουμε τα προβλήματα που δημιουργεί.

stadia_karkinou_prostati 

Πώς μετρούμε τον βαθμό επιθετικότητας του καρκίνου του προστάτη;

Εάν μία βιοψία προσχάχη επιβεβαιώσει την παρουσία καρκίνου, το επόμενο βήμα είναι ο καθορισμός του βαθμού επιθετικότητας ή κακοήθειας αυτού του καρκίνου. Με άλλα λόγια, εκχιμάται το πόσο γρήγορα επεκτείνεται ο καρκίνος του προστάτη, αργά (σε χρόνια) ή γρήγορα (σε μήνες). Μελετώνται τα ληφθέντα ιστοτεμάχια στο μικροσκόπιο και συγκρίνονται με εκείνα των φυσιολογικών προστατικών κυττάρων. Όσο περισσότερο διαφέρει ένα καρκινικό κύτταρο από τα φυσιολογικά κύτταρα, τόσο περισσόχερο κακοήθης και επιθεχικός είναι ο καρκίνος και τόσο πιο γρήγορα μπορεί να εξαπλωθεί και να δώσει μεχαστάσεις. Τα καρκινικά κύτταρα μπορεί να διαφέρουν στο σχήμα και το μέγεθος. Μερικά κύτταρα μπορεί να είναι επιθετικά, άλλα όμως όχι. Ο παθολογοανατόμος καθορίζει τιs δύο μεγαλύτερες περιοχές που περιέχουν καρκινικά κύτταρα. Σ' αυτές τις περιοχές ελέγχονται οι πιο επιθετικές μορφές των καρκινικών κυττάρων, που δίνουν και τον βαθμό κακοήθες (grade). Η περισσότερο συχνή κλίμακα κακοήθες των προστατικών καρκινικών κυττάρων είναι ο βαθμός κακοήθες κατά Gleason (προς τιμή του παθολογοανατόμου Donald Gleason που το εφάρμοσε πρώτος). Το λεγόμενο Gleason grade κυμαίνεται μεταξύ 1 και 5, με το 1 να είναι η λιγότερο και το 5 να είναι η περισσότερο επιθετική μορφή καρκίνου. Κύτταρα με βαθμό κακοήθες (Gleason grade) 1 έως 3 θεωρούνται λιγότερο μεταστατικά, ενώ κύτταρα με βαθμό κακοήθες (Gleason grade) 4 έως και 5 δίνουν συχνότερα μεταστάσεις. Το λεγόμενο Gleason score είναι το άθροισμα δύο βαθμών κακοήθειας, των πιο επιθετικών μορφών καρκινικών κυττάρων που ανευρίσκονται στις προηγούμενες δύο μεγαλύτερες περιοχές που περιέχουν καρκινικά κύτταρα. Γι’ αυτό το Gleason score μπορεί να κυμαίνεται από 1+1=2 (καθόλου επιθετικά κύτταρα) μέχρι και 5+5=10 (πολύ επιθετικά κύτταρα). Έτσι, ένας καρκίνος του προστάτη με Gleason score 3+2=5 σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος του καρκίνου είναι βαθμού κακοήθες (Gleason grade) 3 και το μικρότερο μέρος του καρκίνου έχει βαθμό κακοήθες (Gleason grade) 2. Καρκίνος του προστάτη με Gleason score 7 ή και μεγαλύτερο περιγράφει καρκίνο του προστάτη με βαθμό κακοήθες το λιγότερο 4, και γι’ αυτό το λόγο τέτοιοι όγκοι του προστάτη έχουν χειρότερη πρόγνωση. To Gleason score έχει πολύ μεγάλη σημασία τόσο για τον ασθενή, όσο και για τον θεράποντα ιατρό. Μπορεί να βοηθήσει καθοριστικά στον προσδιορισμό τηs καλύτερης μορφής θεραπείας και των πιθανοτήτων επιτυχία αυτής της θεραπείας.

Βαθμός Επιθετικότητας Καρκίνου Προστάτη

 

Πώς γίνεται η διάγνωση του καρκίνου του προστάτη;

Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων η vόσος ανακαλύπτεται σε πρώιμα στάδια με τη βοήθεια τριών προληπτικών εξετάσεων ρουτίνας:

  1. Με δακτυλική ψηλάφηση του προστάτη από το ορθό. 'Εvας έμπειρος ουρολόγος μπορεί με τη δακτυλική εξέταση να προσδιορίσει την ύπαρξη και το μέγεθος του όγκου, εφόσον αυτός είναι ψηλαφητός. Σ' αυτή την περίπτωση μπορεί επίσης να προσδιοριστεί, εάν η προστατική κάψα έχει ήδη διαπεραστεί ή εάν υπάρχει προσβολή και του τοιχώματος του ορθού. Πρέπει όμως να τονιστεί ότι η ψηλάφηση του προστάτη από το ορθό δεν προσδιορίζει ακριβώς το τελικό στάδιο της νόσου και σε περίπτωση που με την ψηλάφηση δεν βρεθεί κάποιος όγκος αυτό δεν σημαίνει όχι αποκλείεται η ύπαρξη καρκίνου τoυ προστάτη.

    Δακτυλική Ψηλάφιση Προστάτη

  2. Με μία απλή εξέταση αίματος, για να προσδιοριστεί το επίπεδο του ειδίκου προστατικού αντιγόνου (PSA). Το PSA ανευρίσκεται μόνο στούς άνδρες και δείχνει όχι υπάρχουν στον οργανισμό προστατικά κύτταρα που το παράγουν. Μία αυξημένη τιμή του PSA μπορεί να υποδηλώνει καρκίνο του προστάτη, αλλά μπορεί να οφείλεται και σε μία λοίμωξη ή έναν ερεθισμό του προστάτη. Όσο παράδοξο και αν ακούγεται δεν υπάρχει φυσιολογική τιμή για το PSA που να αποκλείει την ύπαρξη καρκίνου του προστάτη. Οπως ένα αυξημένο PSA δεν υποδηλώνει πάντα καρκίνο του προστάτη, έτσι και μία φυσιολογική τιμή του PSA δεν αποκλείει την ύπαρξη καρκίνου του προστάτη. Στην αξιολόγηση του PSA πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη το μέγεθος του προστάτη, η ηλικία του ασθενή και προπάντων η ταχύτητα ανόδου της τιμής του PSA. Για παράδειγμα, όταν ένας ασθενής ηλικίας 60 ετών, με ένα προστάτη περίπου 30 κυβικών εκατοστών και χωρίς οποιαδήποτε συμπτώμαια ερεθισμού του προστάτη, έχει PSA 3, ενώ πριν ένα χρόνο είχε PSA 1, αυτό απαιτεί παραπέρα διερεύνηση (βιοψία προστάτη). Αξιζα να εξηγήσουμε εδώ τη σημασία της αναφερόμενης ώς φυσιολογίκης τιμής του PSA, που είναι 4 ng/ml. Η πιθανότητα να έχει ένας μεσήλικας άνδρας καρκίνο του προστάτη, όταν έχει PSA μεγαλύτερο από 4 είναι περίπου 30%, δηλαδή ένας στους τρείς άνδρες, με PSA μεγαλύτερο από 4, έχει καρκίνο στον προστάτη. Αντίθετα, η πιθανότητα να έχει κάποιος καρκίνο στον προστάτη με PSA μικρότερο από 4 είναι περίπου 20%, δηλαδή ένας στους πέντε άνδρες με PSA μικρότερο από 4 έχει καρκίνο στον προστάτη. Γι' αυιόν τον λόγο, εάν ο ασθενής έχει PSA μεγαλύτερο από 4, πρέπει να γίνεται οπωσδήποτε βιοψία του προστάτη, γιατί η πιθανότητα να υπάρχει καρκίνος είναι σημαντική και, εφόσον ανακαλυφτεί σε πρώιμα στάδια, μπορά να θεραπευτεί πλήρως.

     

  3. Με ένα είδικο υπερηχογράφημα του προστάτη διαμέσου του ορθού (διορθικό υπερηχογράφημα) και βιοψία. Για να αποδειχθεί με βεβαιότητα η ύπαρξη καρκίνου στην περιοχή, μπορεί, ταυτόχρονα με το διορθικό υπερηχογράφημα, να πραγματοποιηθεί και βιοψία. Κατά τη βιοψία λαμβάνονται κάποια μικρά κομμάτια του ύποπτου ιστού, με τη βοήθεια μιας ειδικής βελόνας, και το δείγμα αποστέλλειαι σε ειδικά εργαστήρια για ανάλυση. Με τn βοήθεια αυτών των τριών εξετάσεων μπορεί να αποκαλυφθούν, σε ποσοστό πάνω από 85%, όλες οι περιπτώσεις των κακοήθων όγκων του προστάτη. Επειδή η έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες πλήρους ίασης, ο ρόλος των παραπάνω προληπτικών εξετάσεων, ήδη από την ηλικία των 40-50 ετών, είναι πολύ σπουδαίος.

    Βιοψία Προστάτη

  4. Επιπλέον εξετάσεις. Αφού γίνει διάγνωση του καρκίνου του προστάτη, τοτε αναλόγος το σταδιο, συστήνεται η διενέργεια ενός σπινθηρογραφήματος οστών. Με αυτό τον τρόπο μπορούν να απο- καλυφθούν, εφόσον υπάρχουν, μεγάλες και εμφανείς μεταστάσεις στα οστά. Η αξονική και η μαγνητική τομογραφία έχουν σκοπό να απεικονίσουν τον καρκίνο στον προστάτη τοπικά και να δείξουν αν υπάρχουν μεταστάσεις στούς λεμφαδένες. Συνήθως δεν μπορούν να αναγνωρίστουν μικρού μεγέθους όγκους ή μικρομεταστάσεις. Επίσης, με τιs εξετάσεις αυτες δεν μπορεί να προσδιορισθεί με βεβαιότητα, εάν η αιτία της διόγκωσης των λεμφαδένων είναι προσβολή από καρκίνο ή κάποια καλοήθης φλεγμονή ή ερεθισμός που μπορεί να δημιουργηθεί, για παράδειγμα, έπειτα από μια βιοψία του προστάτη. Γι’ αυτόν τον λόγο, η αξονική και η μαγνητική τομογραφία πρέπει να εκτελούνται τουλάχιστον ένα μήνα μετά τη βιοψία του προστάτη.

Μπορούμε να προβλέψουμε πριν από τη ριζική προστατεκτομή το μετεγχειρητικό στάδιο και τις πιθανότητες ίασης της νόσου;

Χάρη στη στατιστική επεξεργασία των στοιχείων χιλιάδων ασθενών που υπέστησαν ριζική προστατεκτομή, μπορούμε να προβλέψουμε με ακρίβεια, πάνω από 80%, το μετεγχειρητικό στάδιο και τις πιθανότητες ίασης της νόσου. Τρία είναι τα πιο σημαντικά στοιχεία που μπορούμε να αξιολογήσουμε προεγχειρητικά: η τιμή του PSA πριν από τη βιοψία του προστάτη, το κλινικό στάδιο της νόσου (δηλαδή τα ευρήματα της δακτυλικής εξέτασης) και τέλος το "Gleason score" του καρκίνου (δηλαδή ο βαθμός διαφοροποίησης ή η ταχύτητα ανάπτυξής του) στο υλικό της βιοψίας του προστάτη. Για παράδειγμα, ένας κατά τα άλλα υγιής ασθενής 60 ετών με PSA 5 ng/ml, με αρνητικό δακτυλικό εύρημα και "Gleason score" 3+3=6, έχει πιθανότητα 92% να έχει καρκίνο, περιορισμένο μέσα στον προστάτη (στάδιο Τ2), και πιθανότητα 97% να παραμείνει μηδενικό το PSA (δηλαδή καμία ένδειξη για ύπαρξη καρκίνου του προστάτη), 5 χρόνια μετά τη ριζική προστατεκτομή. Σ' αυτόν τον ασθενή, η ριζική προστατεκτομή, χωρίς καμία συμπληρωματική αγωγή είναι η καταλληλότερη θεραπεία. Αντίθετα, ένας ασθενής με PSA 20, θετικό δακτυλικό εύρημα και τέλος "Gleason score" 4+5=9 έχει πολύ μικρότερη πιθανότητα (12%) να είναι ο καρκίνος εντοπισμένος μέσα στον προστάτη και αντίστοιχα μικρότερη πιθανότητα (54%) να παρουσιάζει μηδενικό PSA, 5 χρόνια μετά τη ριζική προστατεκτομή.

Ποιές είναι οι μη χειρουργικές θεραπευτικές δυνατότητες;

  • Προσεκτική παρακολούθηση και αναμονή. Σε αρκετες περιπτώσεις, ανάλογα με τις κλινικές ενδείξεις, το στάδιο και την επιθετικότητα του καρκίνου, τις λοίπες εξετάσεις και την τιμή του PSA, ενδέχεται να μην ενδείκνυται άμεσα κάποια θεραπεία. Πολλές φορές οι ασθενείς δυσκολεύονται να κατανοήσουν και να δεχτούν αυτή την αναμονή. Όμως η τακτική αυτή είναι απόλυτα σωστή όταν η οποιαδήποτε μορφή θεραπείας δεν θα προσέφερε κανένα σωματικό ή ψυχολογικό πλεονέκτημα, αλλά αντίθετα οι πιθανές επιπλοκές θα περιόριζαν σημαντικά την ποιότητα ζωής του ασθενή. Για παράδειγμα, για έναν ασθενή 80 ετών, με PSA 4 και "Gleason score" 5, η προσεκτική παρακολούθηση είναι η καλύτερη μορφή θεραπεία.
  • Εξωτερική ακτινοβολία και βραχυθεραπεία. Η εξωτερική ακτινοβολία και η βραχυθεραπεία είναι δύο μορφές ακτινοβολίας και χρησιμοποιούνται με στόχο την καταστροφή του όγκου. Η εξωτερική ακτινοβολία δίδεται εξωτερικά, σε καθημερινές επισκέψεις, για ένα διάστημα 6 περίπου εβδομάδων. Στη βραχυθεραπεία χαμηλής δόσης τοποθετούνται στον προστάτη μικρά «καψίδια», μεταλλικά «σποράκια» των 5 χιλιοστών από ραδιενεργό Ιώδιο. Η τοποθέτηση αυτή γίνεται υπό γενική νάρκωση, χρησιμοποιώντας ειδικές βελόνες, διαμέσου του περινέου (περιοχή ανάμεσα στον πρωκτό και τους όρχεις). Αυτά τα σποράκια δεν αφαιρούνται ποτέ από τον προστάτη. Στη βραχυθεραπεία υψηλής δόσης τοποθετούνται στον προστάτη ειδικές βελόνες με ραδιενεργό υλικό (συνήθως Ιρίδιο), επανειλημμένα και για μερικά λεπτά, και αφαιρούνται στο τέλος της θεραπείας.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της εξωτερικής ακτινοβολίας και βραχυθεραπείας;

Οι ακτινοθεραπευτικές μέθοδοι είναι λιγότερο τραυματίκες. Ενδείκνυνται κυρίως για ασθενείς που δεν επιθυμούν ή δεν μπορούν να χειρουργηθούν, λόγω βεβαρημένης γενικής κατάστασης. Το κυρίως πρόβλημα είναι ότι μ' αυτές τις μεθόδους δεν αφαιρείται ο προστάτης και γι’ αυτό δεν υπάρχει ιστολογική εξέταση που να μας πληροφορεί για το πραγματικό στάδιο του όγκου. Οι λεμφαδένες δεν ακτινοβολούνται και έτσι οι μικρομεταστάσεις στούς λεμφαδένες δεν μπορούν να αποκαλυφθούν και να αντιμετωπιστούν. Η βραχυθεραπεία έχει ανεπαρκή δράση, λόγω της χαμηλής δόσης, και γι'αυτό δεν ενδείκνυται σε επιθετικούς όγκουςs με "Gleason score" μεγαλύτερο από 6 ή σε πολυεστιακούς όγκους με θετίκες περισσότερες από μία βιοψίες του προστάτη. Σε αυτές της περιπιώσεις, για να αυξηθεί η δραστικότητα της βραχυθεραπείας, πρέπει να συνδυαστεί με εξωτερική ακτινοβολία. Έτσι όμως αυξάνεται και η συχνότητα των επιπλοκών της ακτινοβολιας (χρόνιες φλεγμονές του εντέρου και της ουροδόχου κύστης, στυτική δυσλειτουργία, συρίγγιο ανάμεσα στην ουροδόχο κύστη και στο ορθό κ.λπ.). Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι με την πάροδο του χρόνου αυξάνει και η συχνότητα των επιπλοκών της ακτινοβολίας, λόγω και της καθυστερημένης δράσης που παρουσιάζει. Επιπλέον, δεν μπορεί να εκτελεστεί βραχυθεραπεία, όταν ο ασθενής έχει προβλήματα με την ούρηση ή όταν ο προστάτης είναι μεγαλύτερος από 50 κυβικά εκατοστά ή όταν έχει προηγηθεί μία διουρηθρική αφαίρεση του προστάτη. Το πιο σημανιικό όμως είναι ότι, σε περίπτωση που δεν αντιμετωπισθεί με επιτυχία ο καρκίνος του προστάτη με την ακτινοβολία ή τη βραχυθεραπεία, δεν μπορεί να γίνει ξανά δεύτερη ακτινοβολία ή βραχυθεραπεία ούτε οποιαδήποτε εγχείρηση, γιατί από την ακχινοβολία έχουν προκληθεί τέτοιες συμφύσεις, ώστε μία ριζική προστατεκτομή να είναι αδύνατη λόγω των σοβαρών επιπλοκών που μπορεί να προκαλέσει.

Ριζική Προστατεκτομή

Ριζική προστατεκτομή είναι η αφαίρεση ολόκληρου του προστάτη και των σπερματοδόχων κύστεων. Το μεγαλύτερο πλεονέκχημα της χειρουργικής επέμβασης είναι όχι, εφόσον ο καρκίνος είναι εντοπισμένος μόνο μέσα σχον προστάτη, ο ασθενής που υποβάλλεται σε επέμβαση έχει σημαντική πιθανότητα να θεραπευτεί πλήρως. Η επιχυχία της ριζικής προστατεκτομής, περισσότερο από οποιαδήποτε εναλλακτική θεραπεία του καρκίνου, εξαρτάται ιδιαίτερα από την εμπειρία και την ικανότητα του χειρουργού. Η επιλογή του χειρουργού είναι ο μόνος σημαντικός παράγοντας, που πραγματικά εξαρτάται από τον ασθενή και επηρεάζει το αποτέλεσμα της ριζικής προστατεκτομής. Γι’ αυτό και ο κάθε ασθενής πρέπει να επιλέξει με προσοχή τον χειρουργό του.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα τns ριζικής προστατεκτομής;

  • Μόνο έπειτα από την πραγματοποίηση της επέμβασης μπορούμε να καθορίσουμε και να γνωρίζουμε με ακρίβεια το στάδιο και την επιθετικότητα του καρκίνου. 
  • Εφόσον ο καρκίνος είναι εντοπισμένος μόνο μέσα στον προστάτη, ο ασθενής που υποβάλλεται σε επέμβαση έχει σημαντική πιθανότητα να θεραπευτεί πλήρως. 
  • Η τιμή του PSA, με μεγάλη πιθανότητα, θα πέσει στο μηδέν μέσα σε 4 εβδομάδες από την επέμβαση και θα παραμείνει μη ανιχνεύσιμη. Εάν ο καρκίνος ξαναεμφανισθεί, θα ανιχνευθεί μέσω του τεστ PSA, 3-5 χρόνια πριν εμφανισχούν συμπτώματα, και θα μπορεί να αντιμετωπιστεί με ακτινοθεραπεία.
  • Η χειρουργική επέμβαση διορθώνει οποιαδήποτε παρεμπόδιση στη ροή των ούρων από την κύστη.

 προστατεκτομή

 

ριζική προστατεκτομή 

Η ριζική προστατεκτομή μπορεί να πραγματοποιηθεί ανοιχτά ή λαπαροσκοπικά

Η ανοιχτή ριζική προστατεκτομή πραγματοποιείται μέσω μιας μεγάλης επώδυνης τομής στην κάτω κοιλία ή μέσω μιας ενοχλητικής τομής στο περίνεο (περιοχή ανάμεσα στous όρχεις και στον πρωκτό) και παρουσιάζει σημαντικά μειονεκτήματα. Κατά τη λαπαροσκοπική ριζική προστατεκτομή, η επέμβαση πραγματοποιείται μέσω 5 μικρών τομών του δέρματος της κάτω κοιλίας (περίπου από 0,5 εώς 1 εκατοστό έκαστη), από όπου εισάγονται τα ειδικά λεπτά λαπαροσκοπικά εργαλεία. Μία κάμερα δίνει τη δυνατότητα στον χειρουργό να παρατηρεί το χειρουργικό πεδίο σε μια οθόνη με μεγέθυνση 10 εώς 15 φορές, με αποτέλεσμα η επέμβαση να εκτελείται με μεγάλη ακρίβεια και καθαρότητα. Η επέμβαση πραγματοποιείται εκτός περιτοναίου στην κάτω κοιλία, παρακάμπτοντας έτσι τα ενδοκοιλιακά όργανα, με αποτέλεσμα ο κίνδυνος τραυματισμού να είναι ανύπαρκτος. Στο τέλος ο προστάτης αφαιρείται και απομακρύνεται μέσα σ' έναν ειδικό σάκο, διευρύνοντας μία από της προηγούμενες τομές του δέρματος.

Λαπαροσκοπική Προστατεκτομή Πριν την Επέμβαση Λαπαροσκοπική Προστατεκτομή Μετά την Επέμβαση

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής ριζικής προστατεκτομής;

Αριστα λειτουργικά αποτελέσματα:

  1. Με τη λαπαροσκοπική ριζική προστατεκτομή δεν επιτυγχάνεται μόνο αφαίρεση του προστάτη, μαζί με τον όγκο και τους περιοχικούς λεμφαδένες, με σκοπό την ίαση, αλλά και άριστα λειτουργικά αποτελέσματα, όπως για παράδειγμα η εγκράτεια των ούρων και η διατήρηση της στυτικής λειτουργίας. Επειδή οι ουρολόγοι βλέπουν τα εσωτερικά όργανα κατά 10-15 φορές μεγαλύτερα, μπορούν ακόμα καλύτερα να αναγνωρίσουν και να διατηρήσουν τους λεπτούς ευπαθείς ιστούς, όπως τα αγγειονευρώδη δεμάτια, που είναι υπεύθυνα για τη στύση, και τον σφιγκτήρα της ουρήθρας, που συμβάλλει στην εγκράτεια των ούρων. Έτσι μπορεί να αποφευχθεί σε μεγάλο ποσοστό η στυτική δυσλειτουργία και, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, η ακράτεια των ούρων.
  2. Μεγαλύτερη ακρίβεια. Λόγω της βελτιωμένης οπτικής δυνατότητας, ακόμα και σε περιοχες που είναι δυσπρόσιτα και δυσδιάκριτα κατά την ανοιχτή επέμβαση, και της καλύτερης δυνατότηητας για την πραγματοποίηση ραφών, μπορεί να πραγμαιοποιηθεί η αναστόμωση ανάμεσα στον αυχένα της κύστης και την ουρήθρα με τρόπο ακριβή και στεγανό. Έτσι ο καθετήρας, που πάντα τοποθετείται μετά από μια τέτοια επέμβαση, μπορεί να αφαιρεθεί πολύ συντομότερα, ακόμη και την πρώτη μετεγχειρητική εβδομάδα.
  3. Ελάχιστος χειρουργικός τραυματισμός των ίστων.
  4. Ταχύτερη ανάρρωση και γρηγορότερη κινητοποίηση των ασθενών.
  5. Ελαχιστοποίηση μετεγχειρητικού πόνου.
  6. Καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα, αφού αποφεύγονται οι μεγάλες και δύσμορφες ουλές.
  7. Μηδαμινή απώλεια αίματος.
  8. Ταχύτερη έξοδος από το νοσοκομείο.
  9. Ταχύτερη επάνοδος στις καθημερινές δραστηριότητες και στην εργασία.
  10. Μεγέθυνση εικόνας κατά 10 έως 15 φορές και καλύτερο φωτισμός.
  11. Βελτιωμένη αναγνώριση και διαφύλαξη σημαντικών και ευπαθών ανατομικών οργάνων (όπως για περάδειγμα του αγγειονευρώδους δεματίου στην περίπτωση διατήρησης της στυτικής λειτουργίας).
  12. Ευκολία χειρισμού και καλύτερη οπτική εικόνα σε περιοχές δυσπρόσιτες και δυσδιάκριτες (για παράδειγμα, στο βαθύτερο σημείο της ελάσσονος πυέλου μπορούμε να πραγματοποιήσουμε ακριβή και στεγανή αναστόμωση ανάμεσα στον αυχένα της κύστης και την ουρήθρα, ώστε να αποφευχθεί η χρόνια διαφυγή των ούρων και ο τραυματισμος του σφιγκτήρα).
  13. Μηδαμινές μετεγχειρητικές έπιπλοκες που σχετίζονται με το τραύμα.
  14. Σημαντικά μικρότερη καρδιαγγειακή και αναπνευσιική επιβάρυνση.
  15. Δυνατότητα αντιμετώπισης ασθενών με επιβαρημένο ιατρικό ιστορικό.
  16. Συντομότερος χειρουργικός χρόνος, εξαρτώμενος όμως κυρίως από την εμπειρία του λαπαροσκόπου χειρουργού.
  17. Λόγω της βελτιωμένης εικόνας του χειρουργικού πεδίου και της ακριβούς παρασκευής των ιστών, δεν παρουσιάζονται αιμορραγίες (πιθανότητα εμφάνισης από 0 - 1%), και οι ασθενείς δεν χρειάζονται μετάγγιση αίματος.

Λαπαροσκοπική Προστατεκτομή

Υπάρχουν Επιπλοκές;

Οι επιπλοκές της λαπαροσκοπικής ριζικής προστατεκτομής εξαρτώνται κυρίως από την εμπειρία του χειρουργού. Έμπειροι λαπαροσκόποι, με συχνότητα πραγματοποίησης επεμβάσεων μεγαλύιερη από 50 ετησίως, αναφέρουν εμφάνιση σοβαρών επιπλοκών σε ποσοστό λιγότερο από 1 - 2%. Με την αύξηση της λαπαροσκοπικής εμπειρίας, μειώνεται σημαντικά και η συχνότητα εμφάνισης επιπλοκών. Οι συχνότερα εμφανιζόμενες επιπλοκές είναι ανάλογες με εκείνες της ανοιχτής επέμβασης, όπως διαπύηση του τραύματος, τραυματισμός γειτονικών οργάνων (ουρητήρα, ορθού κ.λπ.), αιμορραγία, ακράτεια ούρων, στυτική δυσλειτουργία, ανεπαρκής αναστόμωση άρα παρατεταμένη παραμονή του καθετήρα και, σε περίπτωση λεμφαδενεκτομής, εμφάνιση λεμφοκήλης.

Έχει περιορισμούς η λαπαροσκοπική ριζική προστατεκτομή;

Η λαπαροσκοπική ριζική προστατεκτομή απαιτεί μεγάλη εμπειρία από τον χειρουργό, μακρόχρονη εκπαίδευση και ταυτόχρονα τελευταίας τεχωολογίας υλικοτεχνικό εξοπλισμό. Πρέπει επομένως να πραγμαιοποιείται μόνο από έμπειρους λαπαρσκόπους και σε εξειδικευμένα κέντρα. Τα δύο πιο σοβαρά μειονεκτήματα τα λαπαρσκοπικής μεθόδου είναι:

  1. Η αδυναμία τρισδιάστατης όρασης.
  2. Ο περιορισμένος βαθμός ελευθερίας, σε σχέση με της κινήσεις που εκτελεί ο ανθρώπινος καρπός.

Και τα δύο αυτά μειονεκτήματα δεν ισχύουν για τη ρομποτική χειρουργική η οποία αποτελεί την αναγκαία εξέλιξη της λαπαροσκοπικής χειρουργικής.

Ποια θα είναι η μετεγχειρητική πορεία του ασθενή;

Τις πρώτες μέρες μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, ο ασθενής δε θα πρέπει να καταπονείται, αλλά σταδιακά να επανέρχεται στις καθημερινές του ασχολίες, ενώ τελικά θα μπορεί να εκτελεί ακόμη και πιο βαριές αθλητικές δραστηριότητες. Οι γιαιροί του θα του δείξουν πως να εκτελεί ειδικές ασκήσεις για τα πόδια, αλλά και στο πυελικό έδαφος, για την επαναφορά της εγκράτειας των ούρων. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, τοποθετείται διουρηθρικός καθετήρας, που είναι αναγκαίος για την απρόσκοπτη επούλωση τηςω αναστόμωσης ανάμεσα στην ουροδόχο κύστη και στην ουρήθρα. Ο καθετήρας θα αφαιρεθεί από τον χειρουργό, ο οποίος αποφασίζει για τη χρονική στιγμή της αφαίρεσής του, η οποία συνήθως είναι 7-10 ημέρες μετά το χειρουργείο. Ο σφιγκτήρας, ο οποίος φροντίζει για την εγκράτεια των ούρων, πρέπει να προσαρμοστεί στις νεές συνθήκες. Ο ασθενής πρέπει και να ασκεί κατάλληλα αυτόν τον μυ, ενώ επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να ακολουθηθεί και κάποια σχετική φαρμακευτική αγωγή. Ο σφιγκτήρας θα γίνεται ολοένα και ισχυρότερος στη διάρκεια των επόμενων εβδομάδων και μηνών. Κατά την εγχείρηση διατηρούνται τα νεύρα που είναι υπεύθυνα για τη στυτική λειτουργία. Ομως, μπορεί να περάσουν μέρες, εβδομάδες, ίσως και μήνες μέχρι ο ασθενής να αποκτήσει ξανά αυτόματες στύσεις, χωρίς όμως αυτό να επηρεάζει την ικανότητα να έχει οργασμό στο διάστημα αυτό.

Ποια πρέπει να είναι η μετεγχειρητική παρακολούθηση;

Κάθε 3 μήνες για 5 χρόνια μετά την πραγμαιοποίηση της επέμβασης, και κάθε 6 μήνες μειά την πάροδο των πέντε ετών, πρέπει να πραγμαιοποιείιαι σωματική φυσική εξέτασηπό απο τον ουρολόγο. Επίσις, είναι απαραίτητη η πραγμαιοποίηση ιατρικών εξετάσεων αίματος (κάθε 3-6 μήνες). Ο ουρολόγος θα προσαρμόσει τα χρονικά διαστήμαια των μετεγχειρητικών εξετάσεων σε κάθε ξεχωριστή περίπτωση και θα κρίνει εάν χρειάζονται κάποιες επιπλέον εξειάσεις, σε περίπτωση ειδικής ένδειξης ή ανάγκης.

Τι είναι η ρομποτικά υποβοηθούμενη χειρουργική;

Με τον όρο «ρομποτικά υποβοηθούμενη χειρουργική» εννοούμε τη χρήση ρομποτικών συστημάτων στη χειρουργική πράξη, με σκοπό τη διευκόλυνση και τελειοποίηση της χειρουργικής επέμβασης, προς όφελος του χειρουργού και του ασθενούς. Η «ρομποτική χειρουργική», οπως πιο απλά ονομάζεται, αποτελεί εξέλιξη της λαπαροσκοπικής και ενδοσκοπικής χειρουργικής. Κατά βάση είναι μία λαπαροσκοπική επέμβαση, που εκτελείται με τη βοήθεια του ρομπότ. Πρόκειται, δηλαδή, για μια ελάχιστα τραυματική και επεμβαιική χειρουργική μέθοδο, κατά την οποία οι χειρουργικοί χειρισμοί εκτελούνται με εξαιρετική ακρίβεια, με τη βοήθεια πολύ λεπτών και εύκαμπτων εργαλείων, τα οποία εισέρχονται στο εσωτερικό του σώμαιος του ασθενούς μέσα από μικροσκοπίες οπές στο δέρμα, αποφεύγοντας έτσι τις μεγάλες και επώδυνες τομές. Ο όρος ρομπότ δεν πρέπει να πρόκαλεί σύγχυση: ο χειρουργός χειρουργεί χειριζόμενος το ρομπότ, το οποίο και ελέγχεται απόλυτα από τον χειρουργό. Βέβαια, απαραίτητη προϋπόθεση για την εκτέλεση μίας επέμβασης είναι η μεγάλη εμπειρία του χειρουργού, τόσο στη λαπαροσκοπική και ενδοσκοπική χειρουργική, όσο και στη χρήση του ρομποτικού συστήματος.

Ρομποτικά Υποβηθούμενη Χειρουργική

Τι είναι το ρομποτικό σύστημα da Vinci®;

Το ρομποτικό σύστημα da Vinci® είναι το πρώτο υπάρχον σύστημα ρομποτικής χειρουργικής που έχει την έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Φαρμάκων και Υλικών (Food and Drug Administration, FDA) για την πραγματοποίηση χειρουργικών επεμβάσεων. Το σύστημα da Vinci® αποτελείται από τρία βασικά εξαρτήματα: τη ρομποτική κονσόλα εξέτασης και ελέγχου του χειρουργού, το τροχήλατο με τους ειδικούς ρομποτικούς βραχίωνες, στους οποίους τοποθετούνται και ελίσσονται τα αποσπάσιμα χειρουργικά όργανα, και τέλος τον τηλεοπτικό/ενδοσκοπικό πύργο, όπου στεγάζονται η κάμερα ελέγχου, οι μονάδες τηλεοπτικής επεξεργασίας της εικόνας και άλλες σημαντικές λαπαροσκοπικές συσκευές.

Μέθοδος Da Vinci

Πώς πραγματοποιείται η ρομποτικά υποβοηθούμενη λαπαροσκοπική ριζική προστατεκτομή;;

Κατά τη διάρκεια της ρομποτικής χειρουργικής, ο χειρουργός κάθεται μπροστά στη ρομποτική κονσόλα ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή. Στην οθόνη του βλέπει τρισδιάστατο και σε μεγέθυνση το χειρουργικό πεδίο και πραγματοποιεί την επέμβαση κινώντας δύο ειδικά χειριστήρια, που μοιάζουν με τα γνωστά joysticks των videogames. Οι κινήσεις που εκτελεί ο χειρουργος με τη βοήθεια των χειριστηρίων αυτών μεταφέρονται ψηφιακά σε έναν πρωτοποριακό ηλεκτρονικό υπολογιστή, όπου γίνειαι ανάλογη επεξεργασία και μεταφράζονται, με πρωτόγνωρη ακρίβεια, σε αντίστοιχες κινήσεις που εκτελούνται από τους αρθρωτούς χειρουργικούς βραχίονες ίτου ρομπότ μέσα στο χειρουργικό πεδίο. Οι κινήσεις αυτές των ρομποτικών βραχιόνων ελέγχονται πλήρως και αποκλειστικά από τον χειρουργό, σε τέτοιο βαθμό που ακόμα και ένα στιγμιαίο τράβηγμα του κεφαλιού του χειρουργού από την κονσόλα να ακινητοποιεί πλήρως τους ρομποτικούς βραχίονες. Έτσι λοιπόν το ρομπότ δεν μπορεί να κινηθεί μόνο του ούτε να προγραμματιστεί, αλλά πραγματοποιεί τις κινήσεις του χειρουργού, ο οποίος πρέπει να είναι ειδικά εκπαιδευμένος στη χρήση του Ποία είναι τα ειδικά πλεονεκτήματα της ρομποτικής προστατεκτομής; Στη ρομποτικά υποβοηθούμενη ριζική προστατεκτομή γίνονται ακόμα πιο εμφανή τα μοναδικά πλεονεκτήματα της ρομποτικής τεχνολογίας. Οι κύριοι λόγοι της παγκόσμιας καθιέρωσης της ρομποτικής χειρουργικής στη ριζική αφαίρεση του προστάτη είναι: • Λόγω της τρισδιάστατης και μεγεθυσμένης όρασης από τη μία μεριά και της ακρίβειας και ελευθερία των κινήσεων από την άλλη, που επιτρέπουν να χειρουργούμε σαν να βρίσκονται τα χέρια του χειρουργού μέσα στο σώμα του ασθενούς, οι πιθανότητά διατήρησης τns εγκράτειας των ούρων και τns στυτικής λειτουργίας είναι σημαντικά μεγαλύτεpες σε σχέση με εκείνες μετά από απλή λαπαροσκοπική ή ανοιχτή επέμβαση. Καλύτερη δυνατότητα ριζικής αφαίρεσης του προστάτη και των γειτονικών λεμφαδένων, όπου αυτό απαιτείται, με αποτέλεσμα λιγότερα προβλήματα υποτροπών και μεγαλύτερο χρονικό διάστημα επιβίωσης, χωρίς σημεία της νόσου.

joomla template
template joomla