Υπογονιμότητα

Μέγεθος Γραμματοσειράς:

Ορισμός

Συχνότητα - επιδημιολογικά στοιχεία

Πώς γίνεται η αρχική διάγνωση της ανδρικής υπογονιμότητας;

Πώς γίνεται η διερεύνηση της αιτιολογίας της ανδρικής υπογονιμότητας;

Θεραπεία της ανδρικής υπογονιμότητας

 

Ορισμός

Ο όρος υπογονιμότητα έχει αντικαταστήσει τον άκομψο και απόλυτο όρο, στειρότητα, που χρησιμοποιούνταν στο παρελθόν και ανοφέρεται στο ζευγάρι που επιθυμεί και βρίσκεται σε προσπάθεια τεκνοποίησης και όχι μεμονωμένα στους συντρόφους, δηλαδή τον άνδρα ή τη γυναίκα ξεχωριστά.
Ένα ζευγάρι χαρακτηρίζεται υπογόνιμο, όταν δεν καταφέρνει να φτάσει σε κύηση μετά από ένα έτος συχνών σεξουαλικών επαφών χωρίς τη χρήση αντισυλληπτικών μεθόδων.

Συχνότητα - επιδημιολογικά στοιχεία

Από το σύνολο των ζευγαριών που επιθυμούν να τεκνοποιήσουν, ένα ποσοστό 25% δεν επιτυγχάνουν κύηση μετά από χρονικό διάστημα ενός έτους, 15% αναζητούν ιατρική βοήθεια για το πρόβλημά τους και ένα ποσοστό 5% τελικά δεν κατορθώνουν να γίνουν βιολογικοί γονείς.

Όταν ένα ζευγάρι χαρακτηρίζεται υπογόνιμο, το φλέγον ερώτημα που αναπόφευκτα έρχεται στο προσκήνιο, είναι το « ποιος φταίει ». Έως πριν λίγα χρόνια όπως είναι γνωστό η ευθύνη αποδιδόταν στη γυναίκα, σήμερα όμως πια γνωρίζουμε ότι είναι πολύ συνηθισμένη η συνύπαρξη παραγόντων υπογονιμότητας και από τους δύο συντρόφους. Ο άνδρας ευθύνεται αποκλειστικά σε περίπου 40% των περιπτώσεων, ενώ συμμετέχει σε άλλο ένα ποσοστό 20% μαζί με τη σύντροφό του, άρα η αιτιολογική συμμετοχή του άνδρα στην υπογονιμότητα του ζεύγους, υπάρχει περίπου σε ένα ποσοστό 60%.

Από επιδημιολογικές μελέτες προκύπτει ότι υπάρχει σε παγκόσμιο επίπεδο μια «εξασθένιση» του σπέρματος της τάξης του 1,5-3,1 % ετησίως (ανάλογα με τη χώρα που έγινε η μελέτη). Από μια μελέτη που εκπονήθηκε στην Ελλάδα, από το «Ανδρολογικό Ινστιτούτο Αθηνών», προέκυψε ότι το ποσοστό των ανδρών με ολιγοσπερμία σε ένα προάστιο της Αθήνας με χαμηλό δείκτη περιβαλλοντικής ρύπανσης ήταν 4%, τη στιγμή που στην περιοχή του Θριασίου (όπου λόγω της ύπαρξης πολλών βιομηχανιών τα επίπεδα ρύπανσης είναι πολύ υψηλότερα) ήταν 13%, και σε αγροτική περιοχή της Κρήτης όπου γίνεται συστηματική χρήση φυτοφαρμάκων, το ποσοστό των ανδρών με ολιγοσπερμία ήταν 14%!

Θα πρέπει ωστόσο να σημειώσουμε, ότι στο σύγχρονο δυτικό κόσμο η γυναίκα αναβάλλει την πρώτη της εγκυμοσύνη έως ότου τελειώσει τις σπουδές της και αποκατασταθεί επαγγελματικά, γεγονός που σημαίνει ότι κάνει τις πρώτες της προσπάθειες για τεκνοποίηση σε ηλικία μεγαλύτερη των 30 ετών. Έχει βρεθεί όμως από στατιστικές μελέτες, ότι η γονιμότητα μιας γυναίκας 35 ετών, είναι μειωμένη κατά 50% σε σχέση με την ηλικία των 25 ετών, ενώ αυτή η μείωση αυξάνεται με την ηλικία της γυναίκας, για να φτάσει στην ηλικία των 40 να εμφανίζεται μειωμένη πάνω από 95%, σε σχέση με την ηλικία των 25 ετών! Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι οι γυναίκες που θέλουν να τεκνοποιήσουν σήμερα είναι σαφώς πιο υπογόνιμες εξ'ορισμού από ότι παλαιότερα, γεγονός που οδηγεί πιο συχνά στην ανάδειξη του ανδρικού παράγοντα υπογονιμότητας, ακόμη και εάν αυτός είναι ήπιος ή οριακός, με αποτέλεσμα να αναδεικνύονται οριακές καταστάσεις ολιγοασθενοσπερμίας, που παλαιότερα δεν θα χρειάζονταν να ελεγχθούν. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ακούμε σήμερα πιο πολύ παρά ποτέ για την ανδρική υπογονιμότητα.

Πώς γίνεται η αρχική διάγνωση της ανδρικής υπογονιμότητας;

Σε αντίθεση με τη γυναίκα στην οποία μια αιτία υπογονιμότητας μπορεί να βρίσκεται σε πολλά επίπεδα που χρειάζονται διαφορετικές, εξειδικευμένες και συχνά επίπονες εξετάσεις για να διαγνωσθούν, στον άνδρα η αρχική εκτίμηση της γονιμότητας γίνεται με μία και μόνη εξέταση, η οποία είναι πολύ εύκολο να πραγματοποιηθεί: το σπερμοδιάγραμμα.

Η συλλογή του σπέρματος γίνεται σε αποστειρωμένο δοχείο με αυνανισμό, αφού έχει προηγηθεί σεξουαλική αποχή 2-4 ημερών. Το υλικό προσκομίζεται σε σύντομο χρονικό διάστημα στο εργαστήριο (αν είναι δυνατόν μέσα σε 30-60 λεπτό), όπου εξετάζεται αφού υποστεί ειδική επεξεργασία και μας δίνει πληροφορίες για τον αριθμό των σπερματοζωαρίων, την κινητικότητα και τη μορφολογία τους, καθώς και για τη γλοιότητα του σπέρματος, το χρόνο ρευστοποίησης του σπέρματος, το pH του, την ύπαρξη μικροβίων. Εάν το σπερμοδιάγραμμα είναι φυσιολογικό βάσει κάποιων κριτηρίων που υπάρχουν και είναι αποδεκτά παγκοσμίως, τότε το βάρος πέφτει στη διερεύνηση του γυναικείου παράγοντα. Αν αντιθέτως υπάρχουν παθολογικά ευρήματα, τότε αφού πρώτα γίνει επανάληψη του σπερμοδιαγράμματος και επιβεβαιωθούν τα ευρήματα, προχωρούμε στην αιτιολογική διερεύνηση.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΜΕΤΑΦΟΡΑ-ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ- ΕΚΣΠΕΡΜΑΤΙΣΗ

Πριν προχωρήσουμε στην αιτιολογία της ανδρικής υπογονιμότητας, θα πρέπει να κατανοήσουμε ορισμένα απλά πράγματα για τη φυσιολογία της γονιμότητας. Το ακόλουθο σχήμα θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε την ανατομία του ανδρικού γεννητικού συστήματος.

υπογονιμότητα

Τα σπερματοζωάρια παράγονται στους όρχεις, οι οποίοι ως γνωστό βρίσκονται έξω από το σώμα του άνδρα, μέσα σε ένα «σακούλι», το όσχεο, επειδή η σωστή σπερματογένεση απαιτεί ένα περιβάλλον κατά περίπου 2° C «δροσερότερο» από αυτό του εσωτερικού του σώματος. Όπως καταλαβαίνουμε, οτιδήποτε μπορεί να ανεβάσει τη θερμοκρασία του οσχέου, μπορεί να επηρρεάσει αρνητικά και τη σπερματογένεση.

Από τον όρχι τα σπερματοζωάρια μπαίνουν στην επιδιδυμίδα, η οποία είναι ένα πυκνό σύστημα πολύ μικρών σωληνάριων, μέσα από τα οποία περνούν τα σπερματοζωάρια και φτάνουν στον κύριο σωλήνα μεταφοράς τους, το σπερματικό πόρο. Πρέπει να σημειώσουμε, ότι κατά τη μετάβαση δια μέσου της επιδιδυμίδας, γίνεται και η ωρίμανση των σπερματοζωαρίων, που αποκτούν έτσι τα χαρακτηριστικά που θα τους επιτρέψουν να γονιμοποιήσουν το ωάριο.

Αφού μπουν στο σπερματικό πόρο, προωθούνται τα σπερματοζωάρια στις σπερματοδόχες κύστεις, όπου και αποθηκεύονται και παίρνουν την τροφή και την ενέργεια από το υγρό μέσα στο οποίο «κολυμπούν», που θα τους χρειαστεί για την απαιτητική τους αποστολή. Αυτά είναι και τα σπερματοζωάρια που είναι ώριμα και έτοιμα να φτάσουν στον κόλπο της γυναίκας, μετά την εκσπερμάτιση. Τί συμβαίνει όμως κατά την εκσπερμάτιση; Οι σπερματοδόχες κύστεις συσπώνται και προωθούν το υγρό τους που περιέχει και τα σπερματοζωάρια προς τους εκσπερματιστικούς πόρους, οι οποίοι πορεύονται μέσα από τον προστάτη, και ο οποίος κατά τη σεξουαλική διέγερση εκκρίνει και αυτός το δικό του υγρό που περιέχει στοιχεία απαραίτητα για τη μεταφορά και ρευστοποίηση του σπέρματος. Οι εκσπερματιστικοί πόροι συσπώνται και αυτοί με τη σειρά τους, το υγρό με τα σπερματοζωάρια μπαίνει με δύναμη στην ουρήθρα και αναμειγνύεται με το προστατικό υγρό, και σχηματίζεται έτσι αυτό που βλέπουμε σαν σπέρμα κατά την εκσπερμάτιση, που εκτινάσσεται από την ουρήθρα κατά τη φάση του ανδρικού οργασμού, με τις συσπάσεις της ουρήθρας αλλά και των μυών του ανδρικού πυελικού εδάφους.

Πέρα λοιπόν από την παραγωγή, ωρίμανση, μεταφορά και αποθήκευση του σπέρματος, πρέπει προφανώς να υπάρχει μία καλή σεξουαλική λειτουργία (που προϋποθέτει καλή στύση και σωστή εκσπερμάτιση). Θα πρέπει τέλος να ξέρουμε, ότι η φυσιολογική σπερματογένεση εξαρτάται τόσο από την παρουσία φυσιολογικής ποσότητας της ανδρικής ορμόνης τεστοστερόνης (που παράγεται κυρίως στους όρχεις), όσο και από κάποιες ορμόνες που παράγονται από τον εγκέφαλο και συγκεκριμένα από τον υποθάλαμο και την υπόφυση και ρυθμίζουν τόσο τη σπερματογένεση, όσο και την παραγωγή της τεστοστερόνης. Εξάλλου και η στύση και η εκσπερμάτιση εξαρτώνται από τα φυσιολογικά επίπεδα τεστοστερόνης, όσο και από τη σωστή λειτουργία του κεντρικού (εγκέφαλος και νωτιαίος μυελός), όσο και του περιφερικού νευρικού συστήματος.

Σε όποιο λοιπόν σημείο της οδού αυτής, από την παραγωγή του σπέρματος έως και την εκσπερμάτιση υπάρξει κάποια ανωμαλία ή επιδράσει κάποιος βλαπτικός παράγοντας, μπορεί να οδηγήσει σε υπογονιμότητα του άνδρα. Πάμε λοιπόν να δούμε τώρα την αιτιολογική κατάταξη της ανδρικής υπογονιμότητας, ανάλογα με το επίπεδο της λειτουργίας που διαταράσσεται:

ΟΡΧΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

Μπορεί να προκληθεί από τις ακόλουθες καταστάσεις:

  • Κρυψορχία: Είναι η κατάσταση κατά την οποία ο ένας ή και οι δύο όρχεις δεν παίρνουν τη φυσιολογική τους θέση στο όσχεο, αλλά παραμένουν μέσα στο σώμα, με αποτέλεσμα να γίνονται ατροφικοί και μη λειτουργικοί λόγω του θερμότερου περιβάλλοντος. Η κρυψορχία είναι παρούσα κατά τη γέννηση και πρέπει να αντιμετωπίζεται μέσα στο πρώτο έτος ζωής για να διασωθεί ο πάσχων όρχις. Η αντιμετώπιση είναι η χειρουργική τοποθέτηση του όρχεος στη φυσιολογική του θέση.
  • Ορχίτιδα (ιογενής): Αφορά κυρίως στη φλεγμονή των όρχεων που μπορεί να παρουσιαστεί κατά την προσβολή ενός αγοριού ή άνδρα από τον ιό της παρωτίτιδας (μαγουλάδες) και να προκαλέσει βλάβη της σπερματογένεσης. Τώρα που εμβολιάζονται τα παιδιά κατά της νόσου αυτής, είναι πάρα πολύ σπάνια.
  • Συστροφή όρχεος: Είναι μία πολύ επείγουσα κατάσταση, κατά την οποία ο άρχις κάνει μία ή περισσότερες στροφές γύρω από τον κατακόρυφο άξονά του, με αποτέλεσμα να προκαλείται στραγγαλισμός των αγγείων του και εάν παραμείνει χωρίς αντιμετώπιση οδηγεί σε νέκρωση και απώλεια του όρχεος. Εκδηλώνεται με ξαφνικό δυνατό πόνο στον ένα όρχη, με αντανάκλαση στην κοιλιά και συχνά συνοδεύεται με εμετό. Επειδή όμως δεν είναι πάντα τόσο θορυβώδης η εικόνα, κάθε πόνος που εμφανίζεται στο όσχεο πρέπει να ελέγχεται από ουρολόγο. Η αντιμετώπιση είναι άμεση χειρουργική ανάταξη της συστροφής και σταθεροποίηση του όρχεος.
  • Κυτταροτοξική θεραπεία (χημειοθεραπεία): προκαλεί παροδική συνήθως βλάβη της σπερματογένεσης, η οποία μπορεί να επανέλθει μετά από κάποιο χρονικό διάστημα. Λόγω του υψηλού κινδύνου για μόνιμη βλάβη, πριν υποβληθεί οποιοσδήποτε άνδρας αναπαραγωγικής ηλικίας σε χημειοθεραπεία για την αντιμετώπιση κάποιος κακοήθειας, θα πρέπει να δίνει σπέρμα για φύλαξη σε βαθειά κατάψυξη.
  • Ακτινοθεραπεία: ισχύουν τα ίδια όπως και για την χημειοθεραπεία.
  • Χρωμοσωμικές ανωμαλίες: πρόκειται για γενετικές ανωμαλίες, οι οποίες δεν θεραπεύονται και τα άτομα που τις φέρουν παρουσιάζουν ορχική ανεπάρκεια, συνήθως και στην σπερματογένεση, αλλά και στην παραγωγή τεστοστερόνης. Σε άτομα με ολιγοασθενοτερατοσπερμία απαντώνται σε ποσοστό 3-12%, ενώ σε αζωοσπερμικούς ασθενείς μπορεί να φτάσουν και σε ποσοστό 20%. Η πιο συχνή τέτοια ανωμαλία είναι το σύνδρομο Kleinefelter.

ΑΠΟΦΡΑΞΗ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ΤΟΥ ΑΝΔΡΑ

Πρόκειται για απόφραξη στην οδό μεταφοράς του σπέρματος και μπορεί να συμβεί από το επίπεδο της επιδιδυμίδας έως και των εκσπερματιστικών πόρων.Τα αίτια της απόφραξης είναι τα εξής:

  • Λοιμώξεις της γεννητικής οδού και των επικουρικών αδένων: αποτελούν και τα συχνότερα αίτια απόφραξης. Πρόκειται για διάφορες φλεγμονές που μπορεί να προσβάλλουν τους όρχεις, τις επιδιδυμίδες, το σπερματικό πόρο, τις σπερματοδόχους κύστεις, τους εκσπερματιστικούς πόρους, αλλά κυρίως τον προστάτη. Τα μικρόβια που προκαλούν αυτές τις φλεγμονές, είναι ο γονόκοκκος, ο σταφυλόκοκκος, το κολοβακτηρίδιο, ο πρωτέας, η κλεμψιέλα, καθώς επίσης και το μυκόπλασμα, τα χλαμύδια, το ουρεόπλασμα, η σύφιλη και η φυματίωση. Προσωπική πολύχρονη εμπειρία του συγγραφέα αναδεικνύει τις φλεγμονές του προστάτη ως το κυριότερο αίτιο της ανδρικής υπογονιμότητας, και οφείλονται στην πρωκτική επαφή χωρίς προφυλακτικό.
  • Προστατική κύστη του Muller: αφορά την παρουσία μίας συγγενούς κύστης μέσα στον προστάτη που προκαλεί απόφραξη των εκσπερμαστικών πόρων.
  • Μετά από επεμβάσεις στη βουβωνική περιοχή ή στο όσχεο: απόφραξη ή διακοπή της γεννητικής οδού μπορεί να προκληθεί ιατρογενώς, κατά τη διενέργεια επεμβάσεων για την αντιμετώπιση μιας βουβωνοκήλης, κιρσοκήλης, υδροκήλης κ.ά.
  • Συγγενής απλασία του σπερματικού πόρου ή της επιδιδυμίδας: πρόκειται για εκ γενετής έλλειψη των στοιχείων αυτών. Όταν βρίσκεται αυτή η ανωμαλία, θα πρέπει να γίνεται έλεγχος στον άνδρα για το γονίδιο της κυστικής ίνωσης, για την αποφυγή γέννησης παιδιού με τη θανατηφόρα αυτή ασθένεια, αφού το παθολογικό γονίδιο ανευρίσκεται σε ένα ποσοστό 4% των ανδρών.

ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Είναι γενικά σπάνιες καταστάσεις (1,3-2%) και περιλαμβάνουν:

  • Δυσλειτουργία του υποθαλάμου: απαντάται σε κάποια σπάνια σύνδρομα ( Kallmann, Prader-Willi).
  • Ανεπάρκεια της υπόφυσης: εδώ υπάρχει μειωμένη παραγωγή των ορμονών της υπόφυσης (FSH και LH) και μπορεί να οφείλεται σε όγκους, έμφρακτα ή επεμβάσεις στην υπόφυση, παρατηρείται όμως και σε αιματολογικές ασθένειες, όπως η δρεπανοκυτταρική και η β-μεσογειακή αναιμία.
  • Υπερπρολακτιναιμία: αύξηση της παραγωγής της ορμόνης προλακτίνης μπορεί να οφείλεται σε αδενώματα (καλοήθεις όγκους) της υπόφυσης και προκαλεί υποσπερματογένεση.
  • Εξωγενείς ορμόνες: η περίσσεια οιστρογόνων, ανδρογόνων ή γλυκοκορτικοειδών συνήθως από εξωγενή λήψη, μπορεί να επηρεάσει τη σπερματογένεση.
  • Υπερθυρεοειδισμός, νεανικός σακχαρώδης διαβήτης

ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ

Πρόκειται για κιρσοειδή διάταση του φλεβικού πλέγματος του σπερματικού τόνου, που αποχετεύει το αίμα από τον όρχη προς τη σπερματική φλέβα. Ανευρίσκεται στο 15-20 % του γενικού πληθυσμού, ποσοστό που ανέρχεται στο 35% των ανδρών με υπογονιμότητα. Διαταραχές στο σπερμοδιάγραμμα αναδεικνύονται στο 50% των ανδρών με κιρσοκήλη. Η κιρσοκήλη επιφέρει καθυστέρηση της ανάπτυξης του εφηβικού όρχεος και συνδέεται με ορισμένες ορμονικές διαταραχές. Ο πιο πιθανός μηχανισμός βλάβης είναι η αυξημένη θερμοκρασία στο όσχεο λόγω της λίμνασης του αίματος. Η διάγνωση τίθεται βασικά με τη φυσική εξέταση και επιβεβαιώνεται με το έγχρωμο Doppler. Η διόρθωση είναι είτε χειρουργική, είτε με εμβολισμό της έσω σπερματικής φλέβας.

ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΑ ΑΙΤΙΑ

Νεώτερα δεδομένα καταδεικνύουν ότι σε ένα ποσοστό 10-20% της ανεξήγητης υπογονιμότητας η αιτιολογία είναι μια ανοσολογική διαταραχή που εκφράζεται με την παρουσία αντισπερματικών, αντιθυρεοσφαιρικών, αντιμιτοχονδριακών ή αντικαρδιολιπινικών αντισωμάτων στον ορό του αίματος ή στο σπέρμα του άνδρα και στον ορό της γυναίκας καθώς και αντιπατρικών αντισωμάτων στη βλέννη του τραχήλου της μήτρας στη γυναίκα. Στα ανοσολογικά αίτια κατατάσσονται και οι διαταραχές ιστοσυμβατότητας (σύστημα HLA).

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Αρκετά ζευγάρια (ποσοστό περίπου 4,2%), αδυνατούν να φθάσουν σε ολοκληρωμένη σεξουαλική πράξη με αποτέλεσμα τη γονιμοποίηση, συνεπεία κάποιων από τις ακόλουθες καταστάσεις:

  • Στυτική δυσλειτουργία - διαταραχές εκσπερμάτισης
  • Υποσπαδίας και άλλες ανατομικές δυσμορφίες
  • Συχνότητα - συγχρονισμός

Οι καταστάσεις αυτές θα πρέπει να αναγνωρίζονται και να αντιμετωπίζονται, κάτι που προϋποθέτει την ύπαρξη σωστής ενημέρωσης και σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης, κάτι το οποίο δυστυχώς είναι ανύπαρκτο στη χώρα μας.

ΦΑΡΜΑΚΑ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΣΤΡΕΣ

Η παραγωγή των σπερματοζωαρίων όπως είπαμε είναι μία πολύπλοκη και πολύ ευαίσθητη διαδικασία, η οποία επηρεάζεται από πάρα πολλούς παράγοντες που μπορεί να υπάρχουν στο περιβάλλον μας. Έτσι, η λήψη κάποιων φαρμάκων, η κατάχρηση αλκοόλ, το κάπνισμα, η τακτική έκθεση σε υψηλές θερμότητες για εργασιακούς λόγους ή με τη χρήση σάουνας και τακτικών μεγάλης διάρκειας θερμών λουτρών, μπορούν να βλάψουν τη σπερματογένεση, ενώ είναι βέβαιη και η βλαπτική επίδραση της έκθεσης σε τοξικούς παράγοντες όπως φυτοφόρμακα, εντομοκτόνα, μυκητοκτόνα, κάδμιο, κασσίτερο, μόλυβδο, πλαστικά, διοξίνες, ακτινοβολίες και άλλα. Δεν θα πρέπει να παραγνωρίζεται και το άγχος, το στρες της καθημερινότητας καθώς και άλλοι ψυχολογικοί παράγοντες που μπορεί να δρουν αρνητικά στο ορμονικό προφίλ και τη σπερματογένεση του υπογόνιμου άνδρα. Τέλος, ερευνάται ιδιαίτερα τελευταία η επίδραση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας στην παραγωγή του σπέρματος, καθώς στη ζωή μας προστίθενται καθημερινά συσκευές που παράγουν τέτοια ακτινοβολία, κάποιες από τις οποίες μάλιστα τις έχουμε καθημερινά σε επαφή με το σώμα μας, ακόμα και όλη τη μέρα (κινητά τηλέφωνα, Bluetooth, mp3 players, ραδιόφωνα, υπολογιστές, τηλεοράσεις, φούρνοι μικροκυμάτων κλπ).

Πρέπει να τονίσουμε στο σημείο αυτό ιδιαίτερα, ότι από μία πρόσφατη μελέτη που ανακοινώθηκε στο Πανευρωπαϊκό Συνέδριο για την Ανθρώπινη Αναπαραγωγή στο Βερολίνο, προκύπτει ότι η καθημερινή χρήση κινητού τηλεφώνου μειώνει τις παραμέτρους του σπέρματος σε νέους άνδρες σε ποσοστό έως και 33%.

ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ (ΙΑΣΕ)

Πρόκειται για περιπτώσεις υπογονιμότητας όπου παρά τον πλήρη έλεγχο δεν αναδεικνύεται κάποιος αιτιολογικός παράγοντας. Τότε μιλάμε για ΙΑΣΕ, η οποία αντιπροσωπεύει τουλάχιστον το 25% των περιπτώσεων υπογονιμότητας.

Πώς γίνεται η διερεύνηση της αιτιολογίας της ανδρικής υπογονιμότητας;

Όπως καταλαβαίνουμε από όσα έχουμε πει έως τώρα, είναι πολύ σημαντικό να βρεθεί η αιτία που καθιστά έναν άνδρα υπογόνιμο, ούτως ώστε να μπορέσουμε να του δώσουμε μία τελική ολοκληρωμένη διάγνωση και να του προσφέρουμε την κατάλληλη κατά περίπτωση θεραπεία. Για να έχει λοιπόν ο υπογόνιμος άνδρας την ευκαιρία για την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση και τη μεγαλύτερη πιθανότητα για επίλυση του προβλήματος του, υπεύθυνα και τεκμηριωμένα, θα πρέπει να απευθυνθεί στον ειδικά γιατρό, ο οποίος είναι ο Ουρολόγος-Ανδρολόγος. Αυτός θα αναλάβει να ανακαλύψει πού οφείλεται η υπογονιμότητά του, μέσα από μια συγκεκριμένη διαδικασία που περιλαμβάνει τα ακόλουθα βήματα:

ΠΡΩΤΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ: ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

Η πρώτη επαφή με τον υπογόνιμο άνδρα απαιτεί τη λήψη ενός πολύ καλού ιστορικού από τον ειδικό γιατρό, το οποίο θα πρέπει να γίνεται σε κλίμα αμοιβαίας καλής διάθεσης, εμπιστοσύνης και ειλικρίνειας, και θα πρέπει να περιλαμβάνει:

  • Tη χρονική διάρκεια που επιθυμεί το ζευγάρι να τεκνοποιήσει και έχει ξεκινήσει την προσπάθεια προς αυτήν την κατεύθυνση
  • Tη συχνότητα, την ποιότητα και την ορθότητα των σεξουαλικών επαφών (ελεύθερες κολπικές επαφές, με την ύπαρξη ικανής στύσης και πραγματοποίηση πλήρους ενδοκολπικής εκσπερμάτισης ανά διήμερο αποτελούν κατάλληλες συνθήκες για το επιθυμητό αποτέλεσμα).
  • Tην τήρηση σωστής σεξουαλικής υγιεινής: θα πρέπει να έχει προηγηθεί πρόσφατη φροντίδα των γεννητικών περιοχών και από τους δύο συντρόφους, ενώ θα πρέπει να αποφεύγονται αυστηρά οι πρωκτικές επαφές χωρίς τη χρήση προφυλακτικού.
  • Aπό το ατομικό ιστορικό του άνδρα, εάν έχει περάσει κάποιες φλεγμονές ή έχει υποστεί κακώσεις των γεννητικών οργάνων, αν έχει υποβληθεί σε κάποια επέμβαση στα γεννητικά όργανα ή στη βουβωνική περιοχή, ή τέλος αν έχει ιστορικό κρυψορχίας, συστροφής όρχεος ή παρωτίτιδας στην εφηβεία.
  • Tις προσωπικές συνήθειες του άνδρα: κατανάλωση καπνού, αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών, διατροφή, άσκηση, λήψη συμπληρωμάτων διατροφής.
  • Tη λήψη ορμονών και φαρμάκων για οποιαδήποτε πάθηση.
  • Tις εργασιακές του συνθήκες: έκθεση σε χημικά ή φάρμακα, καθιστική πολύωρη εργασία, έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες, εργασιακό στρες.
  • Tο κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον του: καλές και ήρεμες συνθήκες, ή φορτισμένο και στρεσογόνο περιβάλλον.

Μετά τη λήψη του ιστορικού, ακολουθεί η κλινική εξέταση του υπογόνιμου άνδρα από το γιατρό, ο οποίος ελέγχει:

  • Tη φυσιολογική μορφή και μέγεθος του πέους και των όρχεων, τη μορφή και την υφή της επιδιδυμίδας, την παρουσία των σπερματικών πόρων.
  • Tην παρουσία κιρσοκήλης, με ψηλάφηση του οσχέου σε κατάκλιση και σε όρθια θέση, πριν και κατά το σφίξιμο της κοιλιάς του πάσχοντος.
  • Tην ύπαρξη βουβωνοκήλης ή υδροκήλης.
  • Tην κλινική παρουσία φλεγμονής των γεννητικών αδένων, που εκδηλώνεται με άλγος κατά την ψηλάφηση των όρχεων και των επιδιδυμίδων καθώς και του προστάτη.
  • Tην κατάσταση των δευτερευόντων χαρακτηριστικών του φύλου ( δέρμα, τριχοφυΐα, κατανομή του λίπους, μυϊκή μάζα, παρουσία γυναικομαστίας).

Αφού ολοκληρωθεί και η κλινική εξέταση, ανάλογα και με τα ευρήματα, ο γιατρός παραπέμπει τον υπογόνιμο άνδρα για εργαστηριακό έλεγχο.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

  • Σπερμοδιάγραμμα: αποτελεί την πρώτη και πιο βασική εργαστηριακή εξέταση, αφού εάν είναι φυσιολογικό δεν θεωρείται ο άνδρας υπογόνιμος, αλλά αναζητούνται άλλοι παράγοντες. Το δείγμα του σπέρματος συλλέγεται με αυνανισμό σε αποστειρωμένο δοχείο, αφού έχει προηγηθεί αποχή 2-4 ημερών και πρέπει να εξετάζεται όσο το δυνατόν πιο άμεσα. Ελέγχονται η οσμή και η χροιά, ο όγκος του δείγματος, το pH του, η ρευστότητα του σπερματικού υγρού και ο χρόνος πλήρους ρευστοποίησης, ο αριθμός των σπερματοζωαρίων και η κινητικότητά τους, το ποσοστό φυσιολογικών και ανώμαλων μορφών σπερματοζωαρίων, καθώς και το αν υπάρχουν συγκολλήσεις μεταξύ τους. Μπορεί κατά περίπτωση να γίνουν και κάποιες βιοχημικές εξετάσεις στο σπέρμα, όπως η μέτρηση φρουκτόζης, καρνιτίνης, ψευδαργύρου κ.ά.
    Όταν υπάρχει χαμηλός αριθμός σπερματοζωαρίων η κατάσταση ονομάζεται ολιγοσπερμία, ενώ σαν αζωοσπερμία χαρακτηρίζεται όταν δεν βρίσκονται καθόλου σπερματοζωάρια στο δείγμα. Όταν υπάρχει χαμηλή κινητικότητα τότε μιλάμε για ασθενοσπερμία, ενώ όταν υπάρχουν πολλές ανώμαλες μορφές τότε η κατάσταση χαρακτηρίζεται ως τερατοσπερμία. Πολλές φορές συνυπάρχουν όλες οι διαταραχές και η κατάσταση περιγράφεται σαν ολιγοασθενοτερατοσπερμία.
  • Στον εργαστηριακό έλεγχο επίσης περιλαμβάνεται και η εξέταση και καλλιέργειες του προστατικού υγρού μετά από μαλάξεις προστάτου, όταν υπάρχει υψηλή υποψία για προστατίτιδα.
  • Στη συνέχεια πραγματοποιείται πλήρης ορμονικός έλεγχος, με τη μέτρηση στο αίμα των γοναδοτροπινών ( LH, FSH ), τεστοστερόνης, οιστραδιόλης, προλακτίνης, SHBG και ορμονών του θυρεοειδούς (Τ3,Τ4, TSH).
  • Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί τέλος να χρειαστεί να γίνει ανάλυση χρωμοσωμάτων (καρυότυπος), ή ανοσολογικός έλεγχος (για αντικαρδιολιπινικά, αντισπερμικά, αντιμιτοχονδριακά, αντιθυρεοσφαιρινικά και αντιπατρικά αντισώματα). Αφού γίνουν όλες αυτές οι εργαστηριακές εξετάσεις, ο υπογόνιμος άνδρας επισκέπτεται και πάλι τον ουρολόγο-ανδρολόγο.

ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ: ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

Σε αυτή τη δεύτερη επίσκεψη ο ειδικός γιατρός θα εκτιμήσει τις εργαστηριακές εξετάσεις που προσκομίζει ο ασθενής και βάσει αυτών θα καθορίσει το βαθμό βαρύτητας της υπογονιμότητας και θα κάνει τη διάγνωση του ή των αιτίων που οδηγούν σε αυτήν, ούτως ώστε να σχεδιάσει και τη θεραπευτική στρατηγική που θα ακολουθήσει.

Για την ολοκλήρωση της αιτιολογικής διαγνωστικής διαδικασίας, ο ανδρολόγος μπορεί κατά περίπτωση να υποβάλλει τον πάσχοντα και σε κάποιες άλλες εξετάσεις, που είναι το έγχρωμο υπερηχογράφημα Triplex για τον έλεγχο και επιβεβαίωση της κιρσοκήλης, το υπερηχογράφημα νεφρών, ουροδόχου κύστεως, οσχέου και όρχεων, η ουροροομέτρηση όταν υπάρχουν διαταραχές της ούρησης, καθώς και το διορθικό υπερηχογράφημα του προστάτη και των σπερματοδόχων κύστεων, το οποίο είναι πολύ σημαντικό και πρέπει να γίνεται σε κάθε υπογόνιμο άνδρα. Πραγματοποιείται με μία ειδική κεφαλή υπερήχων που εισάγεται στο ορθό και μας δίνει πολύτιμες πληροφορίες για όλες τις παθήσεις του προστάτη: λιθίαση, χρόνιες φλεγμονές, μικροαποστήματα, συγγενείς κύστεις του Muller ή άλλες συγγενείς ανωμαλίες, καθώς και για την παρουσία απόφραξης των σπερματοδόχων κύστεων.

Τέλος, σαν μέρος της διαγνωστικής διαδικασίας, όταν από δύο τουλάχιστον σπερμοδιαγράμματα προκύπτει ότι υπάρχει αζωοσπερμία, θα πρέπει να γίνει βιοψία όρχεος τόσο για τη διαπίστωση ή μη της ανεπάρκειας της σπερματογένεσης, όσο και για την ανεύρεση σπερματοζωαρίων μέσα στον ορχικό ιστό, που θα καταψυχθούν και θα χρησιμοποιηθούν αργότερα για εξωσωματική γονιμοποίηση.

Θεραπεία της ανδρικής υπογονιμότητας

Οι θεραπευτικοί μας χειρισμοί κατευθύνονται από το αίτιο της υπογονιμότητας. Έτσι λοιπόν, η θεραπεία είναι ανάλογη με την κατάσταση που προκαλεί βλάβη στη σπερματογένεση και εξατομικεύεται σε κάθε ασθενή. Παρακάτω αναλύονται οι βασικές αρχές της αιτιολογικής θεραπείας της ανδρικής υπογονιμότητας.

ΦΛΕΓΜΟΝΕΣ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΩΝ ΑΔΕΝΩΝ

Όλα τα μέρη της γεννητικής οδού μπορεί να προσβληθούν από μικροβιακή λοίμωξη, ο προστάτης είναι όμως ο αδένας που συμμετέχει σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις και που είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί η λοίμωξή του ριζικά. Γενικά στις λοιμώξεις της γεννητικής οδού χορηγούμε αντιβιοτικά ανάλογα με το μικρόβιο που ανευρίσκεται στις καλλιέργειες ούρων και ουρηθρικού εκκρίματος πριν και μετά από μαλάξεις προστάτου και βάσει του αντιβιογράμματος που προκύπτει από αυτές (δοκιμασία 4 ποτηριών, κατά Stamey-Meares).

Συγκεκριμένα όμως ο προστάτης έχει μία ιδιαίτερη αιμάτωση, λόγω της οποίας δημιουργείται ένας φραγμός μεταξύ του αίματος και του αδένα, που δεν επιτρέπει σε όλα τα κοινά αντιβιοτικά να εισχωρήσουν σεαυτόν. Τα φάρμακα που διαπερνούν αυτόν το φραγμό, είναι η Δοξυκυκλίνη, η ερυθρομυκίνη και τα νεώτερα μακρολίδια (αζιθρομυκίνη, ροξυθρομυκίνη, κλαριθρομυκίνη), οι αμινογλυκοσίδες που όμως υπάρχουν μόνο σε ενέσιμη μορφή και τέλος οι κινολόνες (με κύριους εκπροσώπους τις σιπροφλοξασίνη, οφλοξασίνη, λεβοφλοξασίνη, μοξιφλοξασίνη, πρου- λιφλοξασίνη) που είναι και τα συνηθέστερα χρησιμοποιούμενα φάρμακα για την αντιμετώπιση των λοιμώξεων του ουροποιογεννητικού συστήματος. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η θεραπεία των λοιμώξεων αυτών είναι μακρά σε διάρκεια και απαιτεί για να επιτύχει υπομονή από την πλευρά του ασθενούς και πλήρη συμμόρφωση με τις οδηγίες του θεράποντος γιατρού.

ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ

Όπως αναφέρθηκε και νωρίτερα, η θεραπεία γίνεται με χειρουργική απολίνωση, ή με εμβολισμό των σπερματικών φλεβών.

Ο εμβολισμός της σπερματικής φλέβας είναι μια ακτινολογική επεμβατική μέθοδος με κυριότερο μειονέκτημα το υψηλό ποσοστό υποτροπής της κιρσοκήλης, ενώ τελευταία χρησιμοποιούνται και κάποιες μέθοδοι σκληροθεραπείας με έγχυση ειδικών ουσιών στις διατεταμένες φλέβες, πάλι μέσω μιας υποβουβωνικής τομής (μέθοδοι Tauber και Colpi).

Η διόρθωση της κιρσοκήλης όμως θα πρέπει να σημειωθεί ότι πρέπει να γίνεται ακολουθώντας συγκεκριμένες ενδείξεις και όχι σε όλες τις περιπτώσεις. Εάν γίνει σωστά η επιλογή των ασθενών που θα χειρουργηθούν από κιρσοκήλη, περιμένουμε βελτίωση στο σπέρμα σε ποσοστό περίπου 70%, που θα φανεί μετά από 6 μήνες από το χειρουργείο. Οι κύριες ενδείξεις αντιμετώπισης της κιρσοκήλης όπως δίνονται από την Ευρωπαϊκή Ουρολογική Ένωση, είναι συνοπτικά οι εξής:

  • Σε εφήβους ή νέους άνδρες όταν υπάρχει καθυστέρηση στην ανάπτυξη, ή ατροφία του όρχεος σύστοιχα στην κιρσοκήλη.
  • Σε νέους υπογόνιμους άνδρες με παθολογικό σπερμοδιάγραμμα, όταν δεν προκύπτει από τον έλεγχο κάποια άλλη αιτία υπογονιμότητας, και αφού ενημερωθούν ότι δεν είναι 100% βέβαιη η βελτίωση των παραμέτρων του σπέρματος και η επακόλουθη εγκυμοσύνη με την διόρθωση της κιρσοκήλης.
  • Όταν υπάρχει δυσμορφία στο όσχεο λόγω ευμεγέθους κιρσοκήλης, ή όταν αυτή δημιουργεί (σπάνια βέβαια), ενοχλητικά συμπτώματα.
  • Δεν συνιστάται η χειρουργική αποκατάσταση της κιρσοκήλης σε άνδρες με ενδείξεις πρωτοπαθούς ορχικής ανεπάρκειας, σε υποκλινική κιρσοκήλη και σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Τελευταίες μελέτες από τον καθηγητή W.Schill θέτουν κάποιες επιπλέον ενδείξεις για την αντιμετώπιση της κιρσοκήλης: όταν υπάρχουν > 8% σπερματοζωάρια με ανωμαλίες αυχένος, ή >5% άωρες μορφές, ή >5%σπερματοζωάρια με περιελίξεις ουράς.

ΑΖΩΟΣΠΕΡΜΙΑ

Η αζωοσπερμία, η παντελής αδυναμία δηλαδή ανεύρεσης σπερματοζωαρίων στο εκσπερμάτισμα μετά από πολλαπλή επεξεργασία, μπορεί να οφείλεται όπως είτε σε ορχική ανεπάρκεια, οπότε χαρακτηρίζεται ως αζωοσπερμία παραγωγικού τύπου, είτε σε απόφραξη της γεννητικής οδού οπότε χαρακτηρίζεται ως αποφρακτικού τύπου αζωοσπερμία. Να σημειώσουμε ότι αζωοσπερμία μπορεί να προκληθεί και λόγω αδυναμίας μεταφοράς του σπέρματος, από βλάβη της νευρικής οδού, όπως συμβαίνει σε μεγάλα χειρουργεία και σοβαρές κακώσεις της πυέλου, καθώς και σε κακώσεις του νωτιαίου μυελού.

  • Αποφρακτικού τύπου αζωοσπερμία. Η θεραπεία έγκειται είτε στη χειρουργική αποκατάσταση της γεννητικής οδού όταν αυτό είναι εφικτό, ή στη λήψη σπέρματος από τον όρχη για τη χρησιμοποίησή του στη συνέχεια για εξωσωματική μικρογονιμοποίηση (ICSI). Η χειρουργική αποκατάσταση γίνεται στις περιπτώσεις ύπαρξης κύστης του Muller με διουρηθρική διάνοιξη, ή σε περιπτώσεις απόφραξης του σπερματικού πόρου ή της επιδιδυμίδας, στις οποίες βλέπουμε με το διαγνωστικό έλεγχο ότι μπορούμε να παρακάμψουμε την απόφραξη, συνενώνοντας υγιή, βατά τμήματα της γεννητικής οδού με μικροχειρουργικές μεθόδους. Η λήψη σπέρματος στην αποφρακτική αζωοσπερμία είναι συνήθως εύκολη και μπορεί να είναι επιτυχής ακόμη και με διαδερμική αναρρόφηση με βελόνη, ενώ αν αυτή δεν αποδώσει τότε καταφεύγουμε σε λήψη με ανοικτή βιοψία.
  • Παραγωγικού τύπου αζωοσπερμία. Εδώ η θεραπεία έγκειται αποκλειστικά στην ανεύρεση σπερματοζωαρίων σε ορχικό ιστό μετά από πολλαπλές βιοψίες και στους δύο άρχεις. Πρέπει να σημειωθεί ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν ανευρίσκονται ώριμα σπερματοζωάρια, οπότε γίνεται ειδική καλλιέργεια του ορχικού ιστού, για να πάρουμε γεννητικά κύτταρα πρωιμότερου σταδίου ανάπτυξης (σπερματίδες) και να τα χρησιμοποιήσουμε για ICSI. Ωστόσο, σήμερα πια οι γενετιστές προτείνουν η μικρογονιμοποίηση να γίνεται με τη χρήση μόνο σπερματοζωαρίων, ή το πολύ ώριμης σπερματίδας. Σε κάθε περίπτωση πάντως, η κατάψυξη για φύλαξη και στη συνέχεια η καλλιέργεια και επεξεργασία του ορχικού ιστού για τη λήψη γεννητικών κυττάρων, δίνει ελπίδες σε κάθε αζωοσπερμικό ασθενή να γίνει βιολογικός πατέρας.
  • Αδυναμία μεταφοράς (νευρολογική βλάβη). Γίνονται σε ειδικά κέντρα προσπάθειες πρόκλησης εκσπερμάτισης με ηλεκτρική διέγερση (electroejaculation), ή καταφεύγουμε και εδώ σε βιοψίες όρχεος. Να σημειώσουμε επίσης, ότι κάθε νέος ασθενής που θέλει στο μέλλον να γίνει πατέρας και πρέπει να υποβληθεί σε χημείο- ή ακτινοθεραπεία λόγω καρκίνου του όρχεος ή άλλης κακοήθειας, θα πρέπει να δίνει σπέρμα για κατάψυξη.

ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΑ ΑΙΤΙΑ

Όταν υπάρχουν ενδείξεις υπογονιμότητας ανοσολογικής αιτιολογίας, με ή χωρίς την παρουσία αντισωμάτων, ή ανοσολογικής αρχής ασυμβατότητα σπέρματος και τραχηλικών και κολπικών εκκρίσεων, θα πρέπει το ζευγάρι να παραπέμπεται σε ειδικό ανοσολόγο, καθώς οι εμπειρικές θεραπείες με κορτικοειδή που εφαρμόστηκαν κατά το παρελθόν, απεδείχθησαν αναποτελεσματικές και με αρκετές παρενέργειες.

ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Στις ορμονικές διαταραχές, περιλαμβάνονται κάποιες περιπτώσεις που επέρχεται μια ανισορροπία μεταξύ των ορμονών τόσο του φύλου, όσο και των θυρεοειδικών ορμονών, ενώ δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει ο έλεγχος του σακχάρου, καθώς μπορεί πίσω από μια υπογονιμότητα να κρύβεται ένας υποκλινικός σακχαρώδης διαβήτης. Ο Ουρολόγος-Ανδρολόγος θα διορθώσει τις δυσαρμονίες των ορμονών του φύλου, οι οποίες πολλές φορές είναι και παροδικές και μπορεί να οφείλονται και απλά σε καταστάσεις άγχους και στρες, ενώ επί θυρεοειδικής δυσλειτουργίας ή σακχάρου θα πρέπει να παραπέμπεται ο ασθενής σε Ενδοκρινολόγο.

Η ενδοκρινική κατάσταση υπογονιμότητας που θεραπεύεται με βεβαιότητα, είναι ο υπογοναδοτροπικός υπογοναδισμός, όπου η σπερματογένεση αποκαθίσταται μετά από θεραπεία αρκετών, (6-24) μηνών, με γοναδοτροπίνες. Στις περιπτώσεις που οι ενδοκρινικές διαταραχές οφείλονται σε κάποιο χρωμοσωμική ανωμαλία στα πλαίσια κάποιου συνδρόμου, όπως στο σύνδρομο Kleinefelter, πρέπει οπωσδήποτε να συνεργαζόμαστε με Γενετιστή, ο οποίος θα κάνει και τον προεμφυτευτικό διαγνωστικό έλεγχο, για την αποφυγή γέννησης παιδιών με το ίδιο σύνδρομο.

ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΟΛΙΓΟΑΣΘΕΙΜΟΤΕΡΑΤΟΣΠΕΡΜΙΑ

Στην περίπτωση αυτή γίνεται εμπειρική θεραπεία με διάφορα θεραπευτικά σχήματα, με πτωχά όμως συνήθως αποτελέσματα. Μελέτες προσωπικές του Κου Δρακόπουλου όσο και κάποιες που τρέχουν αυτή τη στιγμή στη Γερμανία, καταδεικνύουν την ευεργετική επίδραση στη σπερματογένεση στις περιπτώσεις ιδιοπαθούς υπογονιμότητας των ιχνοστοιχείων Ψευδαργύρου και Σεληνίου σε συνδυασμό με τα αμινοξέα L-Αργινίνη, L-Καρνιτίνη και τις βιταμίνες Ε και Β6.

Πολύ συχνά εφαρμόζονται ως εμπειρική θεραπεία η αγωγή με αντιοιστρογόνα (Ταμοξιφαίνη) σε συνδυασμό με αντιοξειδωτικά (βιταμίνη Ε) και L-Καρνιτίνη, παρ'ότι έχουν αμφίβολη αποτελεσματικότητα, αφού φαίνεται να μην παρουσιάζουν επιβλαβείς παρενέργειες.

Πέραν αυτών, συνιστώνται στον υπογόνιμο άνδρα από διατροφικής πλευράς, η κατανάλωση οστρακοειδών, μαύρου πολύσπορου ψωμιού ολικής άλεσης, ξηρών καρπών, βασιλικού πολτού, ακτινιδίων και φυσικών χυμών, ενώ τέλος συνιστάται επί παχυσαρκίας η απώλεια βάρους και βεβαίως η διακοπή του καπνίσματος και η λογική κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών.

ΤΕΛΙΚΑ...

Σε όσα προαναφέρθηκαν, εξαντλείται και η δυνατότητα θεραπείας της ανδρικής υπογονιμότητας. Όταν παρ'όλα αυτά δεν επιτυγχάνεται σύλληψη σε εύλογο χρονικό διάστημα, θα πρέπει να παροτρύνουμε το ζευγάρι να προχωρήσει σε τεχνικής υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, δηλαδή αρχικά σπερματέγχυση (έως και τρεις προσπάθειες) και επί αποτυχίας σε εξωσωματική γονιμοποίηση, ειδικά όταν οι ηλικίες των συντρόφων είναι άνω των 40 ετών. - Θα πρέπει ειδικά οι νέοι άνδρες να λαμβάνουν μέτρα ώστε να μειώνουν κατά το δυνατόν την έκθεσή τους σε πηγές Ηλεκτρομαγνητικής Ακτινοβολίας, με περιορισμό της χρήσης της οθόνης (τηλεόραση, Η/Υ, Video Games) και του κινητού τηλεφώνου, το οποίο δεν θα πρέπει να αναρτάται και σε σημεία που να είναι κοντά στους όρχεις (στην τσέπη του παντελονιού ή σε τσαντάκι μέσης). - Τέλος, να τονίσουμε ότι γιο το μεγαλύτερο δυνατό όφελος του υπογόνιμου άνδρα και του ζευγαριού, απαιτείται η καλή συνεργασία μεταξύ των εμπλεκομένων γιατρών και βιολόγων αναπαραγωγής.

joomla template
template joomla